
Çok uzun yıllar önce bir adam yaşarmış. Ne zaman, nerede,
nasıl yaşadığı pek bilinmezmiş ama bilenler öyle ya da böyle çok severmiş bu
adamı. Severmiş sevmesine de neyini sevdiklerini de pek bilmezlermiş. Çok az
insan arkasından konuşurmuş, olumlu ya da olumsuz pek fazla bir şey
hissettirmediği için etrafına arkasından çok konuşulmazmış aslında. Varlığı ile
yokluğu arasında bir fark varmış elbet ama onun varlığını sadece varlığında
yaşayan anlayabilirmiş. Varlığının tadı farklıymış ama bunu da herkes
anlayamazmış, çünkü varlığını herkese açmazmış belki de açamazmış. Asimile
olmaktan çok korkmuş ve bu korkuyu hayatının sonuna kadar da üzerinde taşımış.
Korkmuş çünkü insanlar sevdikleri insanları kendileri gibi iyi görmek isterler
oysa o iyi olmak istememiş, tek derdi varmış kötü olmamak. Ama iyi insanlar
kötülük yapmamayı o kadar iyi olarak görüyorlarmış ki işte bu yüzden o adam
onlara çok iyi geliyormuş. Onu iyi olarak gören insanlardan uzak durmaya karar
veren o adam öyle duvarlar örmüş ki iç dünyası ile dış dünyası arasına, o
duvarı çok insan geçemez olmuş. Zaten çok geçemedikleri iç dünyasına bir de
duvar eklenmiş. Her duvara toslayan o adamı birdenbire kötülemeye başlarmış.
Arkasından konuşulmadık laf bırakmazlarmış.
Bazen iyi olmak için kötülük yapmamak yeterliyken, kendine
kötülük yapmamak için uğraşmak kötülüğün en büyüğü oluyormuş. Birdenbire
değişen dünyada o adamın karşısına iki yol çıkmış; birisi başkalarına kötülük
yapmamak için kendini adamak diğeri ise kendine kötülük yapmamak. Birincisini
seçersen ondan iyisi olmayacak ama ikincisini seçerse ondan kötüsü olmayacak.
Bir karar vermesi gerekmiş ve düşünmeye başlamış. Başkalarına kötülük yapmamak
gerçekten güzel bir şey ve evet, “başkalarına asla kötülük yapamam ben” demiş.
Varsın yapacağım kötülük kendime olsun demiş ve verdiği karar başkalarına
kötülük yapmamak üzere olmuş. Bir müddet böyle yaşamış. Gel diyene gelmiş git
diyene gitmiş ve çevresinde hiçbir insanı azıcık dahi olsa kırmamış, kıramamış
ve iç dünyasını herkese açmaya başlamış. İç dünyasını açtığında insanların
duymuş olduğu hayranlıkla daha da mutlu olmaya başlamış lakin belli bir zaman
sonra başkalarının hayranlıkları kıskançlığa ve fesatlığa dönmeye başlamış.
Bütün o iyi arkadaşları bir fesatlık tufanına kapılarak onun bütün o
iyiliklerini çöpe atarak o hayranlık duydukları insanı kötülemeye başlamışlar.
İlk başta yüzüne gülerek yaptıkları fesatlıklarını zaman geçtikçe açıktan
yapmaya başlamışlar. Zehirlerini dışarı çıkarmışlar. Hissetmiş uzun zaman önce
o zehri aslında ama konduramamış işte iyi insanlara.
Uzun bir süre şoklar içinde yaşamış o adam, kabullenememiş,
hazmedememiş kendisine söylenenleri ve yapılanları. “Ne yaptım ben?” demiş.
“Nerede yanlış yaptım?”. Günlerini baş ve mide ağrısı ile geçirmeye başlamış ve
hasta olmuş. O adamın hastalandığını duyan eski bir dostu -ki bu o adamın iç
dünyasını nadiren başka insanlara açtığı dönemde iç dünyasına aldığı özel bir
dostu- gelmiş yanına. O adam o eski dostundan da korkmuş. Onunda kendisini
kötüleyeceğini ve belki de “oh olsun!” diyeceğini düşünmüş. Yine de hasta
ziyaretine gelene içeri gir dememek olmazdı ve içeri buyur etti dostunu. Kısa
kısa hastalıkla ilgili muhabbetten sonra eski dostu ona hastalık tamam da asıl
sebebini sormuş, “seni bu hale getiren ne?” diye sormuş eski dostu o adama. O
adamda başından geçenleri birer birer anlatmaya başlamış ve konu karar aldığı o
güne gelmiş. Demiş ki: “başkalarına kötülük yapmamak için kendime kötülük
yapmayı göze aldım.”. Eski dostu o hasta adama uzun uzun bakmış ve sormuş,
“gerçekleri mi duymak istersin, teselli edilip geçmiş olsun mu duymak
istersin?”. Adam arkadaşının tepkisini anlamamış ve istemsizce “nasıl yani?”
demiş. Eski dostu onun fark edemediği şeyleri ona söyleyecekmiş ama çok
üzülmüş. Dost acı söylermiş ve o da vazifesi olanı o hasta adama söylemek
zorunda hissetmiş bütün, o acı sözleri.
Eski dost almış sözü eline ve “Karşına iki yol çıkmış,
birincisi başkalarına kötülük yapmamak ikincisi kendine kötülük yapmamak. Sende
başkalarına kötülük yapmamak için, yani kendine kötülük yapmak için birinci
yolu seçmişsin. Ancak bir şeyi fark etmemişsin; kendine kötülük yapmamak başkalarına
kötülük yapmak değildir aksine böyle iyilik yapmak onlara asıl kötülüğü
yapmaktır ve sen başkalarının sana dayattığı o kötülüğü gerçekten yaptığını
sanarak ve sonrasında da bu saçma sapan o kararı alarak ve bir de bunu kendine
dayatıp bunu kanunmuş gibi yaşayarak hiç kimsenin sana veremeyeceği zararı
vermişsin zaten. Hoş senin zarar görmeden mutlu olabilecek bütün insanları
mutlu ettiğin için sevinmelisin de. Kendini tebrik ve taktir etmelisin. Zira
sen senin için iyi olan hiçbir şeyi düşünmemiş, kendine zarar vererek iyi
insanları mutlu edebilecek potansiyele sahip kötü bir insansın. Çünkü onlar
mutlu olsun diye gördüğün zarar onları mutlu ediyor ve birde arkandan kötü diyebiliyorlar.
Merak ediyorum dostum, ölmeden fark edebilecek miydin ne kadar kötü olduğunu?”
demiş. Sonra uzun bir sessizlik…
O adamın karşısına tekrar iki yol çıkmış; birisi arkadaşının
bir şeyleri görsün diye kendisine bu denli kızmasını ve yaptığı ironiyi anlayıp
ona güzel bir teşekkür ederek gerçek dostluğu ve sevgisi için minnettarlık
duymak, diğeri gerçekleri yüzüne çarpıp onu hasta hasta bir kez daha üzdüğü
için ona bağırıp çağırmak. Başkaları için kendini bu hale sokan o adam sizce
ikinci yolu seçer mi? Seçebilir ama seçmesin değil mi? Bence seçmesin.
Seçmemişte zaten merak etmeyin. Çünkü o hasta adam şunu biliyormuş ya da
öğrenmiş; “bir şeyleri yüzünüze dobra bir şekilde söyleyen insandan size zarar
gelmezmiş.”. Birinci yolu seçerek ona sözleri için, gerçek dostluğu ve sevgisi
için teşekkür etmiş. Eski dostu o hasta adama sarılmış ve sözü tekrar almış;
“İnsan yaşadığı hayatta yanlışlar ve hatalar yapar ve yapmalı, zira insan
olmanın şartı bu hata ve yanlışlardır. Geçmiş ve gelecek her hatamız her
günahımız için tövbe kapısı açıktır. Yapılan yanlışta ısrar etmemek ve sana
bahşedilen bu insanlığa iyi bakmak gerek. Sana verilen bu insanlığa iyi bakmak
bencillik değildir, olmayacaktır da. Yanlışa yanlış demek değildir kötü olmak,
yanlışa gülmektir asıl yanlış ve kötü olan. Yanlışa gülersen iyi, söylersen
kötü olursun. Kötü olandan uzak olduğun için de iyi olursun. İyi olmayanların
iyi olduğu bu dünyada sen sana verilmiş insanlığına duyduğun saygıdan ötürü
kötü olacaksan ya da kötülük yapmış olacaksan varsın kötülüğün dibini gör. Sen
başkaları için değil, kendin ve gerçek sevenlerin ile varsın ve var olacaksın bunu
asla ve asla aklından çıkarma. Zira o iç dünyanın güzelliğini yaşayan ve bilen
insanlar olarak biz en az senin kadar senin hastalığına üzülürüz. Yaptığın
hiçbir hata ve yanlış senin o iç dünyanın güzelliğini bozamaz. O iç dünyanın
güzelliğini bozacak bir şey var ise o da oraya herkesi almak olacaktır. Hep iyi
insanları aldığını düşünüyor olabilirsin ancak hasta olmanla mutlu olanları,
arkandan işler çevirenleri, iyilik adı altında sana yapılmış kasıtlı yanlışları
ve yüzüne gülüp arkandan kötüleyebilecek birçok insana da o iç dünyana
girmeleri için yeşil ışık yaktığını düşünüyorum. Bu söylediğimi de herkese
yeşil ışık yakmışsın ya da herkese kırmızı ışık mı yakmalısın şeklinde anlamanı
istemem. Gördüğün gibi ya da aslında göremediğin gibi kötülüğün ile kötü olacak
ve iyiliğin ile iyi olacak insan sayısı gerçekten çok az, çünkü iyiler çok
fazla, iyilikler çok fazla. Yapılan en ufak şeyi iyilik olarak görüp benimsemek
ve iyilik adı altında yapılmış her şeyi de mutlak iyi olarak görmek,
kötülüklere gözünü kapamak demektir unutma! Hasta ziyareti için geldik çok laf
ettik, geçmiş olsun duymak isterken acı sözümüzü işittin. Kusur ettiysek
affola, yolcu yolunda gerek haydi bana müsaade.” demiş ve “Eyvallah” diyerek evden
ayrılmış. O adam eski dostunun arkasından uzun süre bakmış ve diliyle ettiği
teşekkürden çok daha fazlasını kalbinden etmiş.
Hikâye burada bitmiş ama o hasta adam bir şeylerin farkına
varmış ve eski dostunun söylediği şeylere doğru orantılı olarak şu kanıya
varmış: “İstemediğin bir söz sana söylediğinde ya da istemediğin bir davranış
ile karşılaştığında onlara bu sözü ve davranışı hak etmediğini söylemek onlara
karşı yapılmış bir saygısızlık değil, kendine saygı duymaktır. Bazen
terslenmesi gereken birini terslememek o kişiye yapılmamış bir saygısızlık
değil, kendine saygısızlık yapmaktır. Yapılmış bir yanlışa gülmek, yanlışa onay
vermek demektir. Her insanı iyi görmek ve hiçbir kötülüğü onlara konduramamak
kötüleri iyi iyileri kötü yapabilir. Bir insan acı laf ediyorsa iyi bak belki
de gerçek dostun ya da gerçek sevenin olabilir. Ve son olarak; iç dünyamızı, o
muhteşem içi dünyamızı iyi gördüğümüz, iyi saydığımız ya da iyi sandığımız birçok
insana açmamalıyız, iç dünyamızı iyi insanlarla kirletmemeliyiz. Bazen bir
güzel şey dünyaya bedeldir ya hani, o iç dünyanın güzelliği onun evidir
aslında. O eve çok yabancı almamak lazım ve bir misafir geldiğinde de onu misafir
odasında ağırlayıp tekrar göndermesini bilmeliyiz.”.