19 Aralık 2018 Çarşamba

İki Adam Bir Hikaye





Çok uzun yıllar önce bir adam yaşarmış. Ne zaman, nerede, nasıl yaşadığı pek bilinmezmiş ama bilenler öyle ya da böyle çok severmiş bu adamı. Severmiş sevmesine de neyini sevdiklerini de pek bilmezlermiş. Çok az insan arkasından konuşurmuş, olumlu ya da olumsuz pek fazla bir şey hissettirmediği için etrafına arkasından çok konuşulmazmış aslında. Varlığı ile yokluğu arasında bir fark varmış elbet ama onun varlığını sadece varlığında yaşayan anlayabilirmiş. Varlığının tadı farklıymış ama bunu da herkes anlayamazmış, çünkü varlığını herkese açmazmış belki de açamazmış. Asimile olmaktan çok korkmuş ve bu korkuyu hayatının sonuna kadar da üzerinde taşımış. Korkmuş çünkü insanlar sevdikleri insanları kendileri gibi iyi görmek isterler oysa o iyi olmak istememiş, tek derdi varmış kötü olmamak. Ama iyi insanlar kötülük yapmamayı o kadar iyi olarak görüyorlarmış ki işte bu yüzden o adam onlara çok iyi geliyormuş. Onu iyi olarak gören insanlardan uzak durmaya karar veren o adam öyle duvarlar örmüş ki iç dünyası ile dış dünyası arasına, o duvarı çok insan geçemez olmuş. Zaten çok geçemedikleri iç dünyasına bir de duvar eklenmiş. Her duvara toslayan o adamı birdenbire kötülemeye başlarmış. Arkasından konuşulmadık laf bırakmazlarmış.

Bazen iyi olmak için kötülük yapmamak yeterliyken, kendine kötülük yapmamak için uğraşmak kötülüğün en büyüğü oluyormuş. Birdenbire değişen dünyada o adamın karşısına iki yol çıkmış; birisi başkalarına kötülük yapmamak için kendini adamak diğeri ise kendine kötülük yapmamak. Birincisini seçersen ondan iyisi olmayacak ama ikincisini seçerse ondan kötüsü olmayacak. Bir karar vermesi gerekmiş ve düşünmeye başlamış. Başkalarına kötülük yapmamak gerçekten güzel bir şey ve evet, “başkalarına asla kötülük yapamam ben” demiş. Varsın yapacağım kötülük kendime olsun demiş ve verdiği karar başkalarına kötülük yapmamak üzere olmuş. Bir müddet böyle yaşamış. Gel diyene gelmiş git diyene gitmiş ve çevresinde hiçbir insanı azıcık dahi olsa kırmamış, kıramamış ve iç dünyasını herkese açmaya başlamış. İç dünyasını açtığında insanların duymuş olduğu hayranlıkla daha da mutlu olmaya başlamış lakin belli bir zaman sonra başkalarının hayranlıkları kıskançlığa ve fesatlığa dönmeye başlamış. Bütün o iyi arkadaşları bir fesatlık tufanına kapılarak onun bütün o iyiliklerini çöpe atarak o hayranlık duydukları insanı kötülemeye başlamışlar. İlk başta yüzüne gülerek yaptıkları fesatlıklarını zaman geçtikçe açıktan yapmaya başlamışlar. Zehirlerini dışarı çıkarmışlar. Hissetmiş uzun zaman önce o zehri aslında ama konduramamış işte iyi insanlara.

Uzun bir süre şoklar içinde yaşamış o adam, kabullenememiş, hazmedememiş kendisine söylenenleri ve yapılanları. “Ne yaptım ben?” demiş. “Nerede yanlış yaptım?”. Günlerini baş ve mide ağrısı ile geçirmeye başlamış ve hasta olmuş. O adamın hastalandığını duyan eski bir dostu -ki bu o adamın iç dünyasını nadiren başka insanlara açtığı dönemde iç dünyasına aldığı özel bir dostu- gelmiş yanına. O adam o eski dostundan da korkmuş. Onunda kendisini kötüleyeceğini ve belki de “oh olsun!” diyeceğini düşünmüş. Yine de hasta ziyaretine gelene içeri gir dememek olmazdı ve içeri buyur etti dostunu. Kısa kısa hastalıkla ilgili muhabbetten sonra eski dostu ona hastalık tamam da asıl sebebini sormuş, “seni bu hale getiren ne?” diye sormuş eski dostu o adama. O adamda başından geçenleri birer birer anlatmaya başlamış ve konu karar aldığı o güne gelmiş. Demiş ki: “başkalarına kötülük yapmamak için kendime kötülük yapmayı göze aldım.”. Eski dostu o hasta adama uzun uzun bakmış ve sormuş, “gerçekleri mi duymak istersin, teselli edilip geçmiş olsun mu duymak istersin?”. Adam arkadaşının tepkisini anlamamış ve istemsizce “nasıl yani?” demiş. Eski dostu onun fark edemediği şeyleri ona söyleyecekmiş ama çok üzülmüş. Dost acı söylermiş ve o da vazifesi olanı o hasta adama söylemek zorunda hissetmiş bütün, o acı sözleri.


Eski dost almış sözü eline ve “Karşına iki yol çıkmış, birincisi başkalarına kötülük yapmamak ikincisi kendine kötülük yapmamak. Sende başkalarına kötülük yapmamak için, yani kendine kötülük yapmak için birinci yolu seçmişsin. Ancak bir şeyi fark etmemişsin; kendine kötülük yapmamak başkalarına kötülük yapmak değildir aksine böyle iyilik yapmak onlara asıl kötülüğü yapmaktır ve sen başkalarının sana dayattığı o kötülüğü gerçekten yaptığını sanarak ve sonrasında da bu saçma sapan o kararı alarak ve bir de bunu kendine dayatıp bunu kanunmuş gibi yaşayarak hiç kimsenin sana veremeyeceği zararı vermişsin zaten. Hoş senin zarar görmeden mutlu olabilecek bütün insanları mutlu ettiğin için sevinmelisin de. Kendini tebrik ve taktir etmelisin. Zira sen senin için iyi olan hiçbir şeyi düşünmemiş, kendine zarar vererek iyi insanları mutlu edebilecek potansiyele sahip kötü bir insansın. Çünkü onlar mutlu olsun diye gördüğün zarar onları mutlu ediyor ve birde arkandan kötü diyebiliyorlar. Merak ediyorum dostum, ölmeden fark edebilecek miydin ne kadar kötü olduğunu?” demiş. Sonra uzun bir sessizlik…

O adamın karşısına tekrar iki yol çıkmış; birisi arkadaşının bir şeyleri görsün diye kendisine bu denli kızmasını ve yaptığı ironiyi anlayıp ona güzel bir teşekkür ederek gerçek dostluğu ve sevgisi için minnettarlık duymak, diğeri gerçekleri yüzüne çarpıp onu hasta hasta bir kez daha üzdüğü için ona bağırıp çağırmak. Başkaları için kendini bu hale sokan o adam sizce ikinci yolu seçer mi? Seçebilir ama seçmesin değil mi? Bence seçmesin. Seçmemişte zaten merak etmeyin. Çünkü o hasta adam şunu biliyormuş ya da öğrenmiş; “bir şeyleri yüzünüze dobra bir şekilde söyleyen insandan size zarar gelmezmiş.”. Birinci yolu seçerek ona sözleri için, gerçek dostluğu ve sevgisi için teşekkür etmiş. Eski dostu o hasta adama sarılmış ve sözü tekrar almış; “İnsan yaşadığı hayatta yanlışlar ve hatalar yapar ve yapmalı, zira insan olmanın şartı bu hata ve yanlışlardır. Geçmiş ve gelecek her hatamız her günahımız için tövbe kapısı açıktır. Yapılan yanlışta ısrar etmemek ve sana bahşedilen bu insanlığa iyi bakmak gerek. Sana verilen bu insanlığa iyi bakmak bencillik değildir, olmayacaktır da. Yanlışa yanlış demek değildir kötü olmak, yanlışa gülmektir asıl yanlış ve kötü olan. Yanlışa gülersen iyi, söylersen kötü olursun. Kötü olandan uzak olduğun için de iyi olursun. İyi olmayanların iyi olduğu bu dünyada sen sana verilmiş insanlığına duyduğun saygıdan ötürü kötü olacaksan ya da kötülük yapmış olacaksan varsın kötülüğün dibini gör. Sen başkaları için değil, kendin ve gerçek sevenlerin ile varsın ve var olacaksın bunu asla ve asla aklından çıkarma. Zira o iç dünyanın güzelliğini yaşayan ve bilen insanlar olarak biz en az senin kadar senin hastalığına üzülürüz. Yaptığın hiçbir hata ve yanlış senin o iç dünyanın güzelliğini bozamaz. O iç dünyanın güzelliğini bozacak bir şey var ise o da oraya herkesi almak olacaktır. Hep iyi insanları aldığını düşünüyor olabilirsin ancak hasta olmanla mutlu olanları, arkandan işler çevirenleri, iyilik adı altında sana yapılmış kasıtlı yanlışları ve yüzüne gülüp arkandan kötüleyebilecek birçok insana da o iç dünyana girmeleri için yeşil ışık yaktığını düşünüyorum. Bu söylediğimi de herkese yeşil ışık yakmışsın ya da herkese kırmızı ışık mı yakmalısın şeklinde anlamanı istemem. Gördüğün gibi ya da aslında göremediğin gibi kötülüğün ile kötü olacak ve iyiliğin ile iyi olacak insan sayısı gerçekten çok az, çünkü iyiler çok fazla, iyilikler çok fazla. Yapılan en ufak şeyi iyilik olarak görüp benimsemek ve iyilik adı altında yapılmış her şeyi de mutlak iyi olarak görmek, kötülüklere gözünü kapamak demektir unutma! Hasta ziyareti için geldik çok laf ettik, geçmiş olsun duymak isterken acı sözümüzü işittin. Kusur ettiysek affola, yolcu yolunda gerek haydi bana müsaade.” demiş ve “Eyvallah” diyerek evden ayrılmış. O adam eski dostunun arkasından uzun süre bakmış ve diliyle ettiği teşekkürden çok daha fazlasını kalbinden etmiş.

Hikâye burada bitmiş ama o hasta adam bir şeylerin farkına varmış ve eski dostunun söylediği şeylere doğru orantılı olarak şu kanıya varmış: “İstemediğin bir söz sana söylediğinde ya da istemediğin bir davranış ile karşılaştığında onlara bu sözü ve davranışı hak etmediğini söylemek onlara karşı yapılmış bir saygısızlık değil, kendine saygı duymaktır. Bazen terslenmesi gereken birini terslememek o kişiye yapılmamış bir saygısızlık değil, kendine saygısızlık yapmaktır. Yapılmış bir yanlışa gülmek, yanlışa onay vermek demektir. Her insanı iyi görmek ve hiçbir kötülüğü onlara konduramamak kötüleri iyi iyileri kötü yapabilir. Bir insan acı laf ediyorsa iyi bak belki de gerçek dostun ya da gerçek sevenin olabilir. Ve son olarak; iç dünyamızı, o muhteşem içi dünyamızı iyi gördüğümüz, iyi saydığımız ya da iyi sandığımız birçok insana açmamalıyız, iç dünyamızı iyi insanlarla kirletmemeliyiz. Bazen bir güzel şey dünyaya bedeldir ya hani, o iç dünyanın güzelliği onun evidir aslında. O eve çok yabancı almamak lazım ve bir misafir geldiğinde de onu misafir odasında ağırlayıp tekrar göndermesini bilmeliyiz.”.

21 Kasım 2018 Çarşamba

Hayret Bir Şey




Güzel bir sabaha daha uyandım. Güzel diyorum zira uyandığımda güzel bir farkındalık ile uyandım; yaşıyorum… Evet, şaka yapmıyorum yaşadığımı fark ettim. Nasıl mı?

Bir sonbahar günü, hava sisli ve puslu, yapraklar dökülmüş, yüzler düşmüş ve aslında bakıldığında dertli bir dünyaya uyandım bugün. Nasıl insanların ruh halleri var sanırım dünyanın da ruh halleri var ve mevsimler de dünyanın ruh halleri oluyor. Hani bir yanım yaprak dökerken diğer yanım bahar bahçe demiş ya Ahmet Abi, işte bundan demiş sanıyorum. Dünyada bizim gibi değişken biraz. Ama onun ruh hali tahmin edilebilir seviyelerde belli bir standartta artık. Henüz insanın ki bu aşamada değil. Hatta tam tersi bile olabilir. Zira dünyamızda küresel ısınma varken insanlarımızda küresel bir soğuma olduğunu düşünüyorum.

Benim sabahım, dünyanın yaprak dökerken benim bahar bahçe olduğum bir sabah oldu. Mutlu açtım gözlerimi ve mutlulukla baktım dertli dünyaya. Hafif bir gülümseme ile teselli etmek istedim, sonra vazgeçtim ve biraz yalnız kalması gerektiğini düşündüm. Sonra insanları düşünmeye başladım; acaba kaç kişi şu an dünya gibi dertli ya da tam tersi benim gibi mutlu? Cevabını bilemeyeceğim sorulardan birisi ama bunu düşünmekten kendimi alamadım.

Sabah uyanır uyanmaz o kadar çok şey düşünmeye başladım ki, güne yorgun girmemek adına kafamı dağıtmaya karar verdim. Kahvaltımı yaparken televizyonu açtım ve malum kahvaltı saatlerinde her kanalda olan kadın programları gözüme ilişti. İstemsizce ne anlattıklarını merak ettim ve bir tanesinde uzun bir süre durdum izledim; tam beş dakika! Hayat hikayelerini anlatan insanları gördüm ve hikayelerine daldım. Baktım ve gördüm ki, hikayeler film gibi, adete bir senaryo gibiler. Anneme sordum, anne gerçekten bunlar senaryo olabilir mi diye ve annemin cevabı o hikayelerin gerçek olduğuna inanan ve inandıran bir cevap oldu. “Neden gerçek olmasın ki?” dedi. Sahi neden olmasındı ki? Şu güzelim dünya neler gördü, neler duydu, neler yaşadı kim bilir?

Başka insanların hikayelerini dinlerken bir yandan da ben kendi hikayemi düşünmeye başladım. Benim hayatım mı çok normaldi onları ki mi? Buna normal olanın benim hayatım olduğu cevabını verdim ancak sonra bir şey fark ettim; ben de bu dünyada yaşayan bir insanım ve benimde bir hikayem var. Her evin, her insanın bir hikayesi olduğu gibi evet, benimde bir hikayem var. Bana özel bir hikâye…

Yazılmış hikâye kitaplarının gerçekliklerini düşünmeye başladım. Kimi gerçek, kimi kurgu ama insanların tamamı gerçek! Yaşanmış gerçek hikayeler belki de bu yüzden kurgulara göre çok daha güzel geliyor bana. O gerçeklik duygusu var ya, işte o bambaşka. Belli insanların hayatlarını konu alan kitaplardaki hayret duygusu ile kurgulardaki hayret duygusu hiçbir zaman aynı olamaz. Olmasın da zaten! Çünkü biri yaşanmış ve gerçek! “Gerçek” gerçekten güzel kelime.

Şöyle bir düşününce bir hikâye kitabındaki hayretin kendi hayatımızda olmadığını fark ediyorum. Hayret edilecek bir şeyin olmamasından bir şikâyet değil bu söylediğim, ki hayret edilecek daha çok ve daha gerçek şeyler var aslında. Lakin biz onları biraz öteliyoruz gibi geliyor bana. Başkalarının hayatında olan olumlu ve olumsuz her şeye hayret edebilen insan, kendi hayatındaki olumsuzluklara ve dahi gerçek güzelliklere hayret edemiyor! Belli yaşanmışlıklarla geldiği için midir bilinmez ama asıl hayret edilmesi gereken şeyin kendimiz olduğunu unutuyoruz çoğu zaman. Evet, insan önce kendine hayret etmeli, varlığına şükretmeli ve yaşadığını fark etmeli…

Ben bugün yaşadığımı fark ederek uyandım. Büyük farkındalıklar ile uyandım. Şükrettim varlığıma ve var olanlara. Hayret ettim kendime ve kendimde olanlara… Belki de bu yüzden sonbaharda çiçekler açtı, bu yüzden bir yanım bahar bahçe oldu. Belki de bu yüzden gerçekler daha gerçek oldu. Ve evet, belki de bu yüzden başkalarının hikayesi değil benim hikayem oldu.

Evet, benim de bir hikayem var. Başka hikayelerden daha çok hayret içeren, daha çok gerçek içeren ve yaşamayı daha gerçek kılan bir hikayem var. Evet, yazılmış bir hikâye olmayabilir, belki yazılacak da bir hikâye olmayabilir lakin, yazılsa da yazılmasa da bu hikâye gerçek ve yaşanan bir hikâye. Yazılan değil, yaşanan bir hikâye! Bu yüzden daha çok hayreti hak ediyor, daha çok şükrü hak ediyor…

Fark et, şükret, hayret et…

3 Kasım 2018 Cumartesi

Haklı ve Haksız



Öyle bir dünya düşünün ki, içerisinde haksız yok!
Hatta bırakın haksız olmayı haklı olmayan yok!
Nitekim o insanların gözünde de ya haklısındır ya
haksız, ortası yok...

Herkes o kadar haklı ki kendinde haksızlığa zerre
miktar yer yok. Ben haklıyım diye öyle kavgalar
edebiliyor ki insan, insan gerçekten hayret ediyor. Artık
insanlar hatasız bir ömür geçiyorlar ve bir çok insan
hayatlarında hiç özür dilemeden ölüp gidiyorlar. Niye
dilesin ki zaten, adam haklı beyler...

Merak ettim ve düşündüm; iki insan haklı olduklarını
iddia ederek birbirleri ile kavga ediyor. Haklarını
öyle canla başla arıyorlar ki, kendilerinden başka
haklı insan yok! Şaşarsınız ki gerçekten ikisi de
haklı! Sonra anladım ki mesele haklı haksız değil,
mesele Hak meselesi!

Haksızlığı hak bilen insanlara hak iddia edemezsin,
hakkını alamazsın, bulamazsın. Çünkü hak, haksızın
hakkı olmuş artık. Nitekim ne kadar haklı olursan
ol, ne kadar hakkın için kavga edersen et, sen yine
haksızsın! Çünkü hakkın sahibi olduğunu sananlar,
Haktan bihaberdirler.

Günlerden bir gün, kendime sordum; dedim ki; Sait
sen ne kadar haklısın? Şöyle bir düşündüm ve baktım
bende haklıyım, hatta o kadar haklıyım ki, her şeyin
en iyisini en doğrusunu ben bilirim ben söylerim ben
yaparım ben ederim. Şaka yapmıyorum gerçekten
öyle! Bu bedende haksızlığa ve hak olmayana yer yok
dedim. Baktım ki göğsüm kabardı ve dedim ki kendime,
gerçekten herkes ben gibi olsaydı dünya ne kadar
güzel olurdu!.. Sonra bir baktım ki herkes aynı şeyi
düşünüyor, herkes tam olarak bu kadar haklı işte. Peki
madem herkes bu denli haklı neden bu kavga neden
bu adaletsizlik? İşte mesele haklı haksız meselesi değil
Hak meselesi derken tam olarak bunu kastettim.

Baktım benim ego haklı olmanın verdiği güven ile tavan
yapmış, dolanıyorum evin içerisinde. Kendimi sevmek
ve taktir etmek üzere aynanın karşısına geçtim. Uzun
uzun haklı olan kendime baktım ve dayanamadım
kendime bir tokat attım! Hak ne diye düşündüm,
düşündüm ve düşündüm. Ve kendimce bir sonuca
vardım. Ve tekrar sordum kendime, Sait gerçekten haklı
mısın dedim ve içimi acıtan cevabı vermek zorunda
kaldım; haklı değildim...

Haklı olmamak o kadar zoruma gitti ki, uzun süre
kendime gelemedim. Haklı olmadığımı itiraf etmek
zordu kendime ama bunu başarmıştım. Peki neden
haksızım diye düşünmeye başlayacaktım ki bu sefer
tokat atan ben olmadım Hak oldu. Hak bana dedi
ki; haklı olmayabilirsin belki ama haksız da değilsin!
Beynimden vurulmuşa döndüm ve bir şeyleri yavaş
yavaş görmeye başladım. Evet, hayatın bir çok
konusunda haklı değildim belki ama haksız da
değildim. Sonra anladım ki, işte bu yüzden bütün
insanlar haklı! Kaçırdığımız şey ise, haksız olmamak
haklı olmak değil, haklı olmamak haksız olmak değil!

Her ne kadar haklı olmadığımı görmek beni üzmüş olsa
da haksız olmadığımı düşündükçe rahatlıyordum. Ben
rahatladım rahatlamasına da insanlara haklı değilsin
demek ne kadar zor, öyle değil mi? Peki neden "haklı
değilsin" demek yerine "haksız değilsin" demiyoruz?
İkiside aynı şey değil mi sonuç itibariyle? Aynı! Ama
fark büyük işte! Bir adama haklı değilsin dersen
kavga edersin, aynı adama haksız değilsin dersen
beş dakikaya kardeşim der ayrılırsın yanından! Oysa
aynı şeyi söylemişsindir!

Demek ki, bir şeyi anlatmak kadar o şeyi nasıl
anlattığında önemlidir!

Güzel bir söz okumuştum; "sorun tek taraflı olsaydı
tartışmalar çok kısa sürerdi." diyordu yazar. Bende
bunun sözlerini değiştirdim kendimce. Çünkü o
cümlede "sorun" ifadesi var bu ifadeyi kimse kabul
etmiyor ya işte sorunda bu ya zaten. İki tarafı da
sorunlu değilde iki tarafı da haklı gördüğünde tartışma
otomatik olarak çözülüyor zaten.

Tabi burada haksızlığı hak kabul etmiş insanları
ayırmak gerek. Onlara Hakkın hatırı için haksız
değilsin denmez. Bırakın onu demeyi hakkın hatırı için
susmak en iyisi olacaktır.

Netice itibariyle, her konuda haklı değiliz ve olamayız
da! Yine klişelerimizden olan empatiyi gerçekten
yapmak gerek. Hakkı, yanlış savunup haksız olmamak
gerek! Bazen bir şeyi de bilmemek gerek! Çok bilen
insan cehaletinden uzak durmak gerek!

 İnsan olduğunu ve hata yapma lüksünün 
olduğunu bilerek yaşamalısın ki, 
sen de çevrende rahat edesiniz. 

Haklı mısın haksız mısın bilmem ama;
insan olduğun için saygıyı hak ettiğini bilmem
gerekiyor...









10 Ekim 2018 Çarşamba

Zaman



“Zaman” ne demek çok merak ediyorum? Dünyanın en bilinmeyen ve bilinmeye en çok ihtiyaç duyulan kavramın zaman olduğunu düşünüyorum. Düşünmekte işin ayrı bir boyutu zaten de her neyse o konuya da girersek hiç çıkamayız. Zamanda kalalım.

Zaman ne diye internetten arama yapıyorum ve karşıma çıkan cevapların içinde “geçen süre” ifadesini görüyorum. Dikkat edin süre zamana bağlı bir kavram ve içerisinde geçmekte olan şey yani bağıl bir kelime var. Hiç insan görmemiş birine bir insan eli göstererek, insanı tamamen anlamasını beklemek gibi oluyor bu. Birine dedim ama o da aslında insan değil mesela öylesine birisi, bilinmeyen birisi. Neden böyle saçma sapan bir örnek verdiğimi ve şimdi bunun içinden nasıl çıkacağımı merakla beklediğinizi sanıyorum. Merak etmeyin, içinden çıkabilseydim zaten şu an bu yazıyı yazıyor olmazdım; belki de olmak istediğim yerlerde geziyor olurdum.

Hiç hayatınızda sayıların olmadığı düşündünüz mü? 1 yok 2 yok 144 yok… Sayı ile ifade edeceğiniz bir cümleyi, bir kelimeyi nasıl anlatacaktınız? Hadi diyelim ki üçü beşi anlattın bini, milyonu nasıl anlatacaktın? Şimdi bu yazıyı okumaya ara verip beş dakika bunu düşünmeniz gerekiyor aslında…

Dikkat ettiniz mi bilmiyorum ama beş dedim, hem de dakika ile dedim. Neyse dakika konusu bir kenarda dursun sayılara devam edelim. Eğer gerçekten beş dakika düşündüyseniz sayıların bizim için ne kadar önemli olduğunu anlamışsınızdır. Hatta belki demişsinizdir ki, sayılar o ana kadar bulunmadıysa bile bir şekilde o andan sonra bulunacaktır. “Beş demezdik belki “bek” derdik ama o beşi ifade eden bir kelime bulurduk.” demişsinizdir belki de. Kısaca sayıların olmadığı bir hayatı düşüne bildiğinizi pek sanmıyorum. Sanmıyorum diyorum ama bunu kendim yapamadığım için diyorum. Tırnak içerisinde yazdıklarım da kendi cevaplarım aslında. Bu yazı bir eleştiri ise bu kendimi eleştirmektir, yanlış anlamayın…

Gelelim dakikaya, asıl konumuz olan zamana… Ne bu zaman, neden bu zaman, ya kim bu zaman???
Tek tek cevaplamalı mı acaba?

Zaman, insanları doğuran, büyüten ve öldüren fani bir kavram. Fani diyorum zira fani demekte istemiyorum “zaman yok” demek istiyorum ama şimdilik bu da iş görür. Çünkü gün gelecek o zamanın olmadığını anlayacağız. Yine gün gelecek dedim mesela! Çünkü şu an zamanla yoğrulmuşuz. Sayıların olmadığı bir hayatı nasıl düşünemiyorsam, zamanın olmadığı bir şeyi de düşünemiyorum. Ama dediğimde ciddiyim. Gün gelecek ve hayatın film şeridi gibi gözünün önünden geçmeyecek, çünkü o şeritte zamanın şeridi; ama sana ne olacağını da söyleyeyim. İzlediğin güzel filmi düşün, muhtemelen 2 saat civarındadır yani bir zaman içerir ve sen o zaman içerisinde o filmi izlersin. Aradan birkaç gün geçer ve bir arkadaşına o filmi anlatırsın, anlatırsın ama onu iki saat anlatmazsın. Çünkü o iki saatlik film artık zamandan çıkmış ve senin aklında bir nokta an gibi olmuştur. Bu durumda o film, normalde 2 saat bile olsa bittikten sonra bir nokta andır. İşte senin hayatın da böyle olacak! Film şeridi gibi geçmeyecek gözlerinin önünden, o koskoca hayatın bir an olup gelecek gözlerinin önüne. İşte o zaman ne olacak bu zamana arkadaş? Neden her yerimiz zaman? Yok mu bu zamanın çaresi? Uzayda var diyorlar aslında ama oraya mı gitsek acaba? Bu yazının sonu iki ucu güzel değneğe çıkıyor anladım ben…

Zaman, sevmiyorum seni! Keşke olmasaydın diyorum bazen. Lütfen bu sefer düşünün ve bu sefer zaman falan da yok istediğiniz kadar istediğiniz gibi düşünün: zaman olmadan yaşadığınızı…

Sizi bilmem ama ben yazmayı bıraktım ve düşündüm. Yine ne düşündüğümü yazacağım ama eğer sizde düşündüyseniz cevapları kıyaslayınız. Evet, zaman yok; bir yerden bir yere gitmek için gereken zaman yok, birini beklemen gereken zaman yok, bir şeyi öğrenmek için gereken zaman yok, üzülecek zaman yok, tanımak için gerekli zaman yok, sevdiklerine ulaşmak için gereken zaman yok… Yok oğlu yok işte, ama ne yazık ki şu an her şeyin içinde de var! Kim demiş acaba zaman her şeyin ilacı diye? Ne oluyorsa zamandan oluyor bence ama bir zehrin panzehiri de kendisidir ya, o hesap mı acaba?

Zamanın birim olarak formüllerde kullanıldığını biliyorsunuzdur; yol bölü zaman ortalama hızı verir mesela ve ben hızdan nefret ediyorum galiba. Çünkü içinde zaman var ve bu zaman araya mesafeler koyuyor. 

 

   Evet, formül bu…


Burada yol, insanların istemeden aralarında koydukları fiziksel mesafedir ve hız denen şeyde bu yolu yok etmek için üretilen bir terimdir. Zamanda, insanları kavuşturmak için hayatın nazlanma şeklidir işte. Bu formülde nazlanma miktarı sıfıra yaklaştıkça hız artar ve birim zamanda bulunabileceğin yer miktarı artar...

Benden bu kadar. Var ise devamı o da sizden gelsin bence...

Ah be zaman ah…

24 Eylül 2018 Pazartesi

Doğru ve Güzel

"Doğru" güzel kelime; kelime olarak güzel evet ama
insanda çok daha güzel değil mi? "Doğru İnsan"
diyebilmek mesela, kaç insana diyebildiniz ki ya da kaç
insana diyebilirsiniz ki? "Güzel" ise doğru kelime; doğru
olan zaten güzel değil mi? Peki bu iki kelimenin aslında
eş anlamlı olduğunu biliyor muydunuz? Değişik sorular
ama doğru ve güzel sorular bence...

Doğru ve Güzel kelimeleri birer sıfat olup insan
nitelendire bildiklerinde, bir kelimenin sahip olabileceği
değerin çok ve çok üstünde bir değere sahip olurlar.
Bu iki kelimeden biri olsaydım eğer, nitelendireceğim
insanın en Doğru ve en Güzel insan olmasını isterdim
ve bunun için çabalardım.

Evet, belki bu iki kelimeden biri ya da ikisi de değilim
ama ben bir insanım ve beni de nitelendiren kelimeler
var ve olacaktır da. Neden bu iki kelime bir gün beni
nitelendirmesin ki? Güzel bir soru daha bence...

Evet, bir insan, nitelendirir ve nitelendirilebilir bir
varlıktır. Yani bir insan da kendine ait sıfatlar olduğu
gibi başkalarına ait sıfatlarda vardır. Kim bilir gün içinde
kaç insan nitelendiriyoruz fark ediyor muyuz? Yine can
alıcı bir soru daha bence...

Evet, insan diğer insanları nitelendirebilir. Peki bu
nitelendirmeyi neye göre yapar diye düşündüğümde 
aklıma bir örnek geliyor; bir insan ne kadar para
kazanırsa o kadar harcama yapabilir öyle değil mi?
İşte bende dedim ki, sende ne varsa sen insanları öyle
görürsün ve o insanları o şekilde nitelendire bilirsin.
"Kişi kendinden bilir işi." demişler ya sen nasılsan
karşındaki insan da öyledir aslında...

Evet, "Doğru İnsan" olabilmek için ya gerçekten
"Doğru" olacaksın ya da "Doğru İnsan" olabilmek
için çabalayacaksın!..

Doğru'nun bir diğer eş anlamlısı ise Gerçek'tir ve
Gerçeklerin bir gün ortaya çıkmak gibi kötü bir huyu
vardır derler. Evet, gerçekler yavaş yavaş ortaya
çıkıyor biliyorum ve en kötü huyu böyle olsun
diyor ve gülüyorum...

Doğru ve Güzel... Bilmiyorum anladınız mı ama ben
artık şüphe etmiyorum; doğru olan güzeldir, güzel olan
doğrudur! Hiç adetim olmadığı halde bir balık yedim
dün ve çok güzeldi, güzel olduğu için de doğru karardı
doğru tercihti. Güzeldere Şelalesi, adıyla müsamma
o da çok güzeldi o da doğruydu. Doğru ve Güzel bir
kararın sonucu da doğrudur ve güzeldir. Doğru yoldaysan
sonu daima güzeldir...

Hakkımızda Hayırlısı...

16 Eylül 2018 Pazar

Vicdan ve İnsan





“Altın bir madalyon gibi taşınmalı vicdan” demiş Adamlar. Vicdan insana verilmiş en güzel hediyedir. Bir terazidir vicdan. Ancak bu terazide ağırlık değil kendini tartar insan. Söylenen her söz, yapılan her şey bu teraziden geçer.

Hani bir şey yaparsın ya da bir şey söylersin ve aradan çok zaman geçmeden için istemsizce "cız" eder ya, işte o vicdanın insanla konuşmasıdır. Vicdan insanla konuşur ama insan vicdanla konuşamaz; onu tanır, bilir, sesini duyar, ama konuşamaz. Bazen duymaz, bazen duymamazlıktan gelir ancak onu ikna edemez insan. İkna etmek için türlü bahaneler bulur, konuşmaya çalışır, bazen bağırır çağırır her şeyi yapar ancak vicdan ikna olmaz.

Vicdan ile çok uğraşmamalı insan. Onu ikna etmeye onu kandırmaya çalışmamalı. Bunu sürekli yapan insanların vicdanları ya küsecektir ya da ölecektir! Vicdansız insan olarak nitelendirilen o güruhun ortaya çıkma kaynağı budur.

Vicdanının sesini dinlemeli insan. Bazen anlaşılmaz olduğu doğrudur zira o içindeki cızlama sesini anlayamayabilirsin. Bazen de işine gelmez anlamak isteyemezsin ama vicdanın sesini asla susturma.

Susturulmuş vicdanların insana neler yaptırdığını gördükçe çok daha iyi anlarsın onun önemini! Geçen her anını ömür sermayesinden yiyorsun, tabiri caizse cepten yiyorsun. Bu yüzden her anın değeri bir öncekinden fazladır aslında. Çünkü bir şey az ise kıymeti fazladır mantığı vardır ve bu mantıkta şu dünyadaki zamanımız gün geçtikçe azalmakta.

Kalbinin sesini dinle ya da aklının sesini dinle gibi tavsiyeler de vardır literatürümüzde. Ancak kalp ve akıl kandırılmaya en müsait soyut organlarımızdır bizim. Kandırılmış duygu ve düşünceler ile alınacak kararların ne kadar sağlıklı olduğunu tahmin ve tecrübe etmişsinizdir zaten. Her ne kadar kalp ve aklın kandırılmasına sebep yine kendimiz olsak da bazen onlara güvenmeyi kesebiliyoruz. Vicdan ile kalp ve aklın arasındaki fark biraz da burada aslında. Kalp ve aklına küsebilirsin ama vicdanına küsemezsin, kalp ve aklın ile konuşabilirsin ama vicdanın ile konuşamazsın.

Vicdan bir terazidir ve insan kendini onda tartar; doğru ile yanlışı, iyi ile kötüyü ayırt etmek için bir yol göstergesidir vicdan. Bazen bir doktor, bazen bir mühendis, bazen bir hakimdir; esasen bir bilirkişidir vicdan. Her ne yapıyorsan veya yapacaksan bilirkişine, vicdanına sor. Sen sormadan o anlamış ve seninle konuşmaya çoktan başlamış olacaktır zaten. Onu duy ve anlamaya çalış. Sonu güzel olacaktır…


8 Mayıs 2018 Salı

Masalın 1'i




Heyecan ile okuduğum bir kitabın daha sonuna geldim; evet, yine bir son! İlk aldığımda biran evvel bitirmek için hızlı bir şekilde başladığım kitabın, sonları yaklaştıkça bitmemesi için satır satır okumaya başlıyorum. Bir gün ya da bir yıl sürebilir bir kitabı bitirmek ama o sonlar bende hep bir burukluk bırakır. İstemsizce kendisi ile yaşadığım karakter gibi düşünmeye ve yine istemsizce onun gibi yaşamaya başlıyorum. Gün gelip de o kitap bittiğinde ise o karakterden uzaklaşmak oldukça zor oluyor benim için. Hatta bazen kitap bitti diye kendimi teselli etmek durumunda kalıyorum. Belki de bu yazıyı bu sebepten yazıyorumdur, bende bilmiyorum.

Bütün kitaplar bir düşünce ürünüdür ve temelinde bir hayal vardır. Hayaller ise bir masaldır; başkarakterinin hayal sahibi olduğu, iç dünyamızın en mahrem masallarıdır. Birçoğu bize özeldir, kimse bilemez ve bilmemelidir de. Herkesin bilmesini istediğimiz masallarımız ise bir şekilde şansı varsa kitap olup elimize geliyor zaten.

Düşünüyorum da ne çok hayalim var. İçimde barındırdığım masalların her biri bir kitap olsa o kitapları alacak bir kütüphanenin olmamasına yanarım. Neyse ki olmayacak zaten, çünkü hepsi bana özel. Yine de bir gün, birini yazamasam da yaşamak isterdim. Hatta bazen ben yaşayım da yazan başkası olsun diyorum. Sonra yaşamaya çalışıyorum falan filan derken bakıyorum ki olmamış. Hayal ettiğim ile yaşadığım arasında kendim dışında bir benzerlik olmamış. Tabi ki insan beyni, pes etmiyorum ve devam ediyorum yaşamaya. Yaşıyorum olmuyor, bir daha yaşıyorum yine olmuyor. Ne kadar yaşarsam yaşayım olmayınca olmuyor işte, Masalın 1’i dahi olmuyor.

İnsan dediğin büyüyor, olgunlaşıyor; düşünceleri, hayalleri, masalları değişiyor, onlarda olgunlaşıyor. Düşünceleri kontrol etmek, zapt etmek gerçekten çok zordur. Zira o kadar çok düşünceyi bir araya getirmek neredeyse imkânsızdır. Tabi olgunlaşma oranına göre, belli bir yaştan sonra olsa gerek, birçoğunu bir araya getirmeyi başarabiliyorsun ancak buna da çok kısa bir zaman diliminde sahip oluyorsun. İşte o birçok düşünceyi bir arada görebildiğimiz bu kıymetli ve kısa zamanda alacağımz kararlar daha mantıklı ve faydalı olmaktadır. İşte bende böyle bir zamanda en azından Masalın 1’i gerçekleşsin diye birçok masalımdan feragat edip onları basit bir masalın içine dâhil etme kararı aldım.

En azından Masalın 1’i gerçek olsun diye yeni hayat görüşüm “1>0”. Evet, bir büyüktür sıfır! Masalın 1’i için üçe beşe bakmadan 1’e razı gelmekmiş bazen masal. Ben bunu öğrendim ve evet, yeni mottom bu!

20 Mart 2017 Pazartesi

Son(suz)




Peki ya sonra diye sormuş birisi. Cevap vermek istemiş ama verilecek bir cevap bulamamış. Çünkü sonrası yokmuş olamamış olmayacakmış. Cevap beklemeye devam etmişler ve beklerken zaman bitmiş. Dağıldıklarında herkes düşünceye dalmış ve bilinmeyen sonu düşünmüşler. Belki demişler, belki bir gün.. Sonra uykuya dalmak istemişler ama uykuları kaçmış. Uzun uzun düşünmüşler. Ve sabaha ulaşmışlar. Herkes sessiz sessiz birbirine bakmış ve konuşmadan bir karara varmışlar. Madem bu sonun cevabı yok, bu sonu biz yazalım. Herkes bir son yazmış düşüncesine göre ve her yazılan son aslında aynıymış. Mutlak bir son varmış, ya da yokmuş. Son son değilmiş belki ama sonsuz da değilmiş. Belli bir zamandan sonrası yokmuş ama aslında o zamanda belli değilmiş. Sonra zamanı düşünmüşler, ve buna da bir son düşünelim demişler. Düşündükçe düşünmüşler ve sonun tamda şuan olduğuna karar vermişler. Zamanın da sonuna karar vermişler ama bu seferde zaman durmuş. Bir saniye bile ilerle-yememişler. Anlamışlar ki zaman her şeyin ilacı değilmiş. Aslında hiç bir son da son değilmiş. Senin son dediğin şeyde, seninle birlikte o zamanda akıp gidecekmiş. Zamansız gelen her sonun ve her şeyin yaşadığın zamandaki etkileri hiç bir zaman bitmezmiş. Anlamışlar ki son diye bir şey yok. Bitti deyince, bitmesini isteyince bitmezmiş hiç bir şey. Ve zaman ilaç olmazmış hiç bir şeye, üstünü örtermiş sadece. Ve sonunda anlamışlar ki, cevap veremediğin her şey sonsuzmuş. Ve zaman bütün güzellikleri ve acıları bir bir hayatına işleyen bir cetvelden öte bir şey değilmiş. Uzaklarda bir yerlerde bile olsa çektiğin acıyı hüznü hissedip zamanında yaşayan insanlar varmış. Bilmesen de görmesen de duymasan da bu varmış. Sonsuzluğu bilmeyenlerin çizdiği sonlara inananlar bilemezmiş bunu. Çünkü son, son değil sonsuzmuş...

SON...


10 Mart 2017 Cuma

Derin Sessizlik



Bazen kalabalıksındır, bazen yalnız. Bazen yüksek sesler gelir etrafından, bazen sadece sessizlik. Bazen sürekli konuşurken, bazen sadece susarsın.

Sessizlik! Bakma sen sessizlik dediğime, sessizlik çığlıkların en büyüğüdür, sağır eder kulakları. O sessizlik olduğunda başka sesleri duymazsın, fark etmezsin ne oluyor ne bitiyor etrafında. Belki de bir kuyudur sessizlik. Sen düşmüşsündür o kuyuya, dışarda kimse olmadığını bile bile bağırır yardım istersin bir umutla ama aldığın cevap sadece kendi sesinin yankısıdır. Sonra bir yerde yorulur susarsın. Sonra kuyudaki fare ve böceklerin bir şeyleri kemirme sesleri gelir kulağına. Onların o incecik sesleri çığlık gibi gelir kulağına. Tıpkı içini kemiren şeylerin içinde, derinde attığı çığlıklar gibi… Susturamazsın sen onları, onlar ne zaman kemirmekten yorulur o zaman susarlar. Müdahale edemez sadece beklersin, sadece sabır dilersin.

Ağır bir yüktür sessizlik. Kaldırmak gerçekten zordur. Bazen bir kıta, bazen bir cümle, bazen bir kelime, bazense sadece bir hecedir sessizlik. Ama içine düştüğünde bir hece, bitmeyen sayfalara yazılmış bir roman olur, kendini sana çığlıklarla okur. Bunu bile bile söyleyemezsin işte, bir hece bile. Sadece dinlersin…  

Belki yine çok şey söylemek, yazmak istiyorum ama sanırım şuan sessizliği dinleme zamanı.

Öyle işte…

11 Şubat 2017 Cumartesi

Sadece Gerçekler...



Tarih yalan söylemez diye bir söz vardır. Geçmişten ders çıkartmayanlar gelecekte tarihin tekerrüründen mesul olacaklardır. Görmediğiniz, duymadığınız ya da yok öyle bir şey dediğiniz her şey ortaya çıktığı halde bir şeyleri değiştirememek niye? Bazen göz göre göre yanlış yapıyoruz ama bunun değişmesi lazım artık.

Çok güzel bir söz duymuştum geçenlerde birinden; tatlı ve güzel hatalar yapın, kendinize o hatalar için şans verin. Evet, çok mantıklı ve gerçekten hoşuma gitti. Ama bence bir şeyleri karıştırmaya başlıyoruz artık; hata ile yanlış aynı değil! Hata denen şey yapılırken doğru olduğu düşünülerek yapılır ama yanlış öyle değil, göz göre göre de yanlış yapılmaz ki? Kim çaldı bu adaleti ya…

Bize yapılanlar gerçekten başkalarına yapılmadı, yapılmıyor. Biz halen iyi niyetimizle devam edelim dedikçe üzerimize geliyorlar. Allah'a havale etmek güzel bir şey elbet ama bir şeyleri dünya gözüyle de görmek istiyor işte insan. Bazı şeylere dışarıdan bakmak çok kolay, içeride neler oluyor bilen yok! Bir şeyleri boşuna söylemediğimizi de elbet görecektir birileri…

Gerçekten çok şey söylemek istiyorum ama susacağım… Günü geldiğinde gerçekler konuşacaktır zaten. Bize lazım olan sadece gerçekler. Gerçeklerden ve adaletten başka hiçbir şey istemedik biz!

Ve Aykut Kocaman’ın bir sözüyle bitirmek istiyorum;

“GERÇEKLERİN BİR GÜN ORTAYA ÇIKMAK GİBİ KÖTÜ BİR HUYU VARDIR.” O gerçekler ortaya çıktığında siz burada olmayacaksınız ve olamayacaksınız! Gittiğiniz yerde de Allah'ın adaletini yaşayacaksınız!